Hình tượng và ý nghĩa hình tượng người điều khiển đò sông Đà

trong “Người lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân

——————————

Nguyễn Tuân là nhà văn có phong cách sáng tạo rất dị , vì thế mỗi thắng lợi ông viết ra phía bên ngoài cái hình thức ấn tượng thì văn bản của nó cũng nhằm lại đông đảo ám ảnh khó phai. Trường hợp trước cách mạng tháng 8 năm 1945 ông để lại dấu ấn trong tâm văn Việt với tác phẩm “Vang nhẵn một thời”, thì giai đoạn sáng tác sau năm 1945 ông tiếp tục để lại dấu ấn bên trên văn lũ bằng Tùy cây bút Sông Đà (1960). Cùng trong tập văn này “Người lái đò Sông Đà” (1958) là công trình xuất sắc nhất. Nó vướng lại dấu ấn sâu sắc về một con sông vùng tây-bắc “hung bạo, trữ tình”, nhưng trước hết, điều ám ảnh nhất vẫn luôn là hình tượng người điều khiển đò “một tay đua ra hoa”; một chiến binh đẹp như truyền thuyết thần thoại hiên ngang trên thác dữ .Bạn đang xem: Phê bình văn học người lái đò sông đà

1.Đặc điểm phong thái Nguyễn Tuân về sáng tạo nhân vật


*

Đi vào quả đât đời thường nhằm tìm đề tài, tuy vậy Nguyễn Tuân hay hướng ngòi bút của chính mình chạm đến các cái dị biệt độc đáo. Mẫu mà ông đã cảm thấy và viết thành văn là các cái rất đỗi thông thường nhưng đôi khi lại rực rỡ tỏa nắng và sáng chói rất đỉnh, một sự khác người giữa cuộc sống thường ngày tưởng như không thể bao gồm sự kiện, phần lớn địa danh, các nhân vật… như vậy. Rất có thể dễ dàng nhận biết điều này trong quả đât nhân vật cơ mà Nguyễn Tuân sẽ sáng tạo. Đó là 1 trong cụ Kép, lông mày bạc, tóc bạc, râu bạc, rẻ thoáng giữa vườn lan “nguyện đem loại quãng đời xế chiều của một công ty nho nhằm phụng sự hoa thơm cỏ quý” (Hương Cuội). Một cụ Ấm, triết nhân ngồi tính bước đi của thời gian, và “nhận thấy bao gồm một mùi hương thơ cùng một vị triết lí” trong mừi hương của một bát trà (Chén trà sương). Rồi khi hiểu “Chữ tín đồ tử tù” với người hùng Huấn Cao, viết thư pháp vào ánh đuốc bừng sáng trong ngục tối, sở hữu “những cái ước mơ tung hoành của một đời nhỏ người”…giữa tối giao thời của sự việc sống và chết.

Bạn đang xem: Phê bình văn học người lái đò sông đà

Trung thành với quan niệm sáng tạo, với tế bào tip riêng của chính mình như vậy, Nguyễn Tuân trong một chuyến đi thực tế trên vùng sông Đà Tây Bắc, thị lực ông đã bắt gặp được mẫu hình với hồn văn ông đã kiếm được tiếng rung khi ăn diện kiến một người lái xe đò người thái (Tây Bắc) và cuộc mưu sinh của ông. Với từ đây, cây bút văn của Nguyễn Tuân đã xây dừng được hình tượng người điều khiển đò sông Đà chứa đựng tính biện pháp vừa dữ dội của một chiến binh đoạt được thiên nhiên hung dữ, vừa là con người cực kì tài hoa với cốt giải pháp nghệ sĩ.

2.Hình tượng người lái xe đò sông Đà

 2.1.Vẻ đẹp hình trạng ẩn vệt sự phi thường

Dưới ngòi cây viết của Nguyễn Tuân, người điều khiển đò hùng dũng, uy phong như chạm khắc bên trên nền hình ảnh Sông Đà réo sóng hung dữ bạo liệt. Dường như nhà văn không loại trừ một chi tiết nào cần mô tả về nhân vật bao gồm của mình. Mỗi chi tiết đều gợi được sự xúc tiến về cái khác người hiện ra lừng lững thuyết phục. Phi vào cái tuổi 70, đầu tóc bội nghĩa trắng, toàn thân ông lái đò vẫn đẹp mắt như một pho tượng tạc bằng đá điêu khắc cẩm thạch. Nước domain authority ánh lên hóa học sừng chất mun. Cánh tay rắn chắc chắn trẻ tráng “Tay ông lêu nghêu như mẫu sào, chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh như kẹp đem một cuống lái tưởng tượng”. Cặp đôi mắt tinh anh, nhãn lực chú ý xa vời vợi.

Ngoại hình của người lái đò còn được diễn đạt gắn với đa số dấu tích trên thân thể với mỗi vệt tích là một trong những thành tích, một sự kiện lịch sử của cuộc đời ông lão vẫn thầm yên ổn lập lên. Trên ngực của ông nổi lên một vài “củ nâu” mến tích trên “chiến ngôi trường Sông Đà” – một “thứ Huân chương lao động siêu hạng”.

Khó hoàn toàn có thể trộn lẫn nhân trang bị được miêu tả này với những người dân 70 tuổi khác, làm nghề nghiệp khác. Một dạng hình gắn với sức lực lao động phi thường xuyên với cuộc sống đời thường chèo đò quá thác đã thấm vào trong máu thịt và biểu đạt ra vào từng rượu cồn tác ngay lập tức khi cuộc sống đang ra mắt bình thường. Ông lái đò là hình hình ảnh một người lao động mà sông nước sẽ in vệt vào trong từng chi tiết ngoại hình. Điều quan trọng đặc biệt là thông qua cách diễn đạt này bên văn vẫn ngầm giữ hộ một thông điệp tới tín đồ đọc là nhân đồ vật của ông mang sự dị kì ở địa điểm nó không chỉ là ở mẫu thiết kế mà còn ở ý chí, nghị lực nhắm đến , mà ở chỗ này tuổi tác không làm mất đi sức sống trẻ trung và tràn trề sức khỏe và lòng mếm mộ gắn bó cùng với công việc.

2.2. Vẻ đẹp trọng tâm hồn tính giải pháp của một chiến binh- nghệ sỹ đoạt được thác ghềnh:2.2.1. Con bạn giàu trải nghiệm


*

Sau hơn mười năm chèo đò và chỉ đạo một chiến thuyền có 6 mái chèo đang ngược xuôi sông Đà trăm chuyến, chở domain authority trâu, xương hổ, chè, cánh kiến về xuôi, ông nắm vững từng con thác, chiếc ghềnh. Chủ yếu quãng thời gian thử thách, đối mặt với thiên nhiên và sinh tử ấy đã tạo thành thành trí thức và tính giải pháp trong Ông lão: “trí ghi nhớ ông được tập luyện cao độ bằng phương pháp lấy mắt nhưng mà nhớ cẩn thận như đóng góp đanh vào lòng tất cả những luồng nước của tất cả những bé thác hiểm trở . Sông Đà, đối với ông lái đò ấy, như 1 trường thiên nhân vật ca nhưng mà ông vẫn thuộc mang lại cả những cái chấm than chấm câu và gần như đọan xuống loại ”. Nhờ vào có học thức ấy nhưng mà ông lão đã chiến thắng sự hung tàn của sông Đà và trong âm vang “chiến trận” ấy người điều khiển đò lại biến vị tướng đương đầu với ác loạn và thành công nó bởi những mẹo mực siêu “nhà binh” : “ông lái đã cố chắc được binh pháp của thần sông, thần đá. Ông sẽ thuộc qui chính sách phục kích của đồng chí đá”. Sự rèn luyện lao khổ với vượt khó khăn đã biến người điều khiển đò thành con fan có khả năng kỹ xảo lao động tuyệt hảo tới mức tác giả ngợi ca như nghệ sỹ thành thạo với “tay lái ra hoa” đã từng vượt qua bao trùng vây thạch trận, giao phong sinh tử với “lũ đá vị trí ải nước”. Và số đông dòng văn của Nguyễn Tuân vẫn khắc họa thật tấp nập hình ảnh của một con tín đồ gắn bó cùng với lao động, yêu thương nghề sông nước, từng trải và giàu kinh nghiệm.

Cái hay của rất nhiều tình tiết mô tả là tái hiện được ông lão lái đò và chiếc sông dữ thô ráp thành tràn đầy chất nghệ sỹ trong trường thiên anh hùng ca mặt trận sông nước thiên nhiên. Rõ ràng, yếu ớt tố hiện nay thực đã làm được nghệ sỹ hóa tràn đầy chất thơ kiêu dũng. Và cũng chính vì vậy tạo thành sức hút cho những người đọc cùng sự biệt lập của Nguyễn Tuân.

Cuộc sống của người lái đò sông Đà là một trận chiến đấu giành giật sự cái sống trường đoản cú tay tử thần rình rập chỗ những con thác luôn ẩn tàng nỗi hiểm nguy. Vẻ đẹp dữ dội này vào phẩm chất người lái đò, được công ty văn tập trung bút lực miêu tả qua những tình tiết vượt thác. Thông qua những tình tiết này, Nguyễn Tuân đang dựng lên hình hình ảnh tài hoa người nghệ sỹ chan hòa xuyên thấm vào cùng với vẻ đẹp mắt kiêu hùng của hình hình ảnh chiến sỹ. Vẻ rất đẹp tài hoa người nghệ sỹ của ông lái đò đính sự tài ba can đảm của một vị thuyền trưởng dày dạn kinh nghiệm thủy chiến. Với đồng thời tuy nhiên hành với bản lĩnh chiến đấu , tinh thần kiêu dũng phi thường. Xuôi theo chiếc văn, tín đồ đọc cảm giác rất rõ ràng hình ảnh người lái đò lúc nào thì cũng ngạo nghễ vượt qua trên cái nền thiên nhiên hung dữ ghê rợn. Thiên nhiên độc ác cố thừa nhận chìm định mệnh của nhỏ người, dập vùi chúng ta đẩy họ đến chỗ chết, nhưng nhỏ người luôn quật cường và thành công không chỉ bởi cơ bắp mà bởi cả trí tuệ bằng tình yêu công việc, nhờ kia hình ảnh được tương khắc họa trở lên tỏa sáng, sừng sững. Ở trùng vây thiết bị nhất, ông lái đò xung trận cùng với khí nắm nghênh chiến quyết thắng: “Thạch trận dàn bày vừa dứt thì chiếc thuyền vụt tới”. Cảnh láo chiến ác liệt diễn ra. đa số hòn đá “bệ vệ uy phong lẫm liệt” được nước thác “reo hò có tác dụng thanh viện” chúng liều mạng xông vào nhưng “đá trái” nhưng mà “ thúc gối vào bụng và hông thuyền… có lúc chúng team cả thuyền lên”. Nguy nan là vậy cơ mà ông lái đò vẫn bình tâm “hai tay giữ lại mái chèo tránh bị hất lên ngoài sóng”. Trong cả lúc bị bé thủy quỷ quái này đánh miếng đòn hiểm tuyệt nhất “bóp chặt lấy hạ bộ” nhức điếng nhưng mà vị thuyền trưởng vẫn “ hai chân vẫn kẹp rước cuống lái” cho dù mặt méo bệch vì khổ sở nhưng tiếng lãnh đạo của ông vẫn nhan sắc lạnh, thức giấc táo, đưa phi thuyền thoát ngoài nguy hiểm.

Trùng vây sản phẩm công nghệ hai khôn xiết hiểm trở, sắp xếp nhiều cửa ngõ tử hơn: “Dòng thác hùm beo sẽ hồng hộc tế bạo gan trên sông đá”. Ông lái đò bắt đầu cuộc tấn công bằng phương pháp “nắm chặt được loại bờm sóng đúng luồng rồi” ông cho phi thuyền “phóng nhanh vào lối thoát hiểm mà lái miết một đường chéo về phía cửa ngõ đá ấy”. Bầy tướng đá, đứa thì “ông tránh nhưng mà rảo bơi chèo lên”, đứa thì bị “ông đè sấn lên nhưng mà chặt đôi ra để mở mặt đường tiến”. Sau cuối ông win còn bầy đá tướng thua kém thảm sợ đưa mẫu mặt “tiu nghỉu, xanh xao thất vọng”.Trùng vây thứ tía là một không gian của trận địa hủy hoại đối phương: bên buộc phải bên trái đông đảo là “luồng bị tiêu diệt cả”. Bên cạnh đó là cahs thức ba phòng tấn công như vào chiến trận: “bọn đá hậu vệ” canh cửa ngõ hòng “bắt chết” chiếc thuyền. Trên loại phông nền chiến trận cẩn mật và đầy thách thức ấy, Ông lái đò hiện dậy như vị tướng cố gắng quân với chi9ến thuật tài ba. Ông lanh lợi “phóng thẳng bé thuyền”, “chọc thủng” trùng vây rồi “vút qua cổng đá cánh mở cánh khép”. Chiếc thuyền như một mũi tên tre “vút, vút” xuyên cấp tốc qua khá nước. Chiến thắng!

Dường như tác giả tập trung cao độ cây bút lực vào đoạn văn này. Những ẩn dụ, so sánh, nhân hóa được người sáng tác sử dụng sáng tạo gợi lên xúc cảm mãnh liệt đầy ấn tượng. Cảnh vượt thác là bài ca mặt trận hào hùng. Nguyễn Tuân đã tung ra một đội quân ngôn ngữ thật hùng hậu, đa dạng, trở thành ảo tuyệt diệu với liên tiếp những phép tu từ bỏ vô cùng nhộn nhịp : đối chiếu ngầm , nhân hóa , cách điệu … ngôn từ tuôn chảy ồ ạt , điệp chập chồng trùng tạo ra một bức tranh chién trận hòanh tráng về ko gian, ấn tượng về hình ảnh hiểm nguy, cam go về tình huống… Kết phù hợp với phong cách áp dụng nhiều mô hình nghệ thuật, trong khúc viết này Nguyễn Tuân đã cho biết cách viết của ông như kịch phiên bản phim cùng qua bàn tay đạo diễn, nó tạo nên sự sống đụng hồi hộp âu lo, thán phục… cùng với biết bao cảm hứng nở trong tim người đọc. Cuộc thừa thác thật siêu hạng tưởng như không cân sức lúc lâm trận, nhưng cuối cùng phần chiến hạ đã nằm trong về bé người nhờ việc thông minh và dũng cảm. Với từ đó, một hình hình ảnh bừng sáng sủa : ông lái đò oai phong lẫm liệt như một vị danh tướng, trí dũng tuy nhiên toàn, tàn khốc và quyết đoán, uyển gửi linh hoạt như một nghệ sỹ xử lý trường hợp với trái tim khát vọng chinh phục… đã lập thành hào quang chiến thắng.

2.3. Con fan bình dị, kiểu cách ung dung.Đối với người lái xe đò, hiểm nguy trên mẫu sông cũng chính là 1 phần trong cuộc sống đời thường thường nhật của ông, được ông đồng ý như một tất yếu ; người sáng tác đã khiến cho hình ảnh người lái đò lung linh hơn, giàu hóa học nghệ sĩ hơn từ các bước đối khía cạnh với hiểm nguy đã trở thành bình thường. Lúc vượt qua nguy hại , “sóng nước lại rã xèo xèo trong trí nhớ “sông nước lại thanh bình . Đêm ấy công ty đò đốt lửa trong hang đá , nướng ống cơm lam , cùng tòan bàn tán về cá anh vũ , cá dầm xanh … Cũng chẳng thấy ai bàn thêm 1 lời làm sao về cuộc chiến thắng vừa qua ”. Đoạn viết về tối hang đá tràn trề chất trữ tình bên lửa cháy và bao gồm cả những mẩu chuyện đời thường ở quá khứ ngơi nghỉ phía trước cơ mà tuyệt nhiên không tồn tại hồi ức về gian nan mà tất cả đều lãng mạn ngọt ngào. Điều ấy như một sản phẩm công nghệ khí chất, một tính phương pháp cấu thành con người ông lái. Nó biệt lập với người thông thường mỗi khi đương đầu nguy hiểm vẫn đề xuất toan tính âu lo; và khi thừa qua rồi vẫn cảm thấy bất an vẫn hồi hộp mỗi khi nhớ về. Và tụ lại trong con bạn ông lái một phẩm hóa học kép : kiểu cách nghệ sỹ cùng tính bí quyết người anh hùng sông nước. Con bạn mà trái tim nghệ sỹ đập thầm yên nhưng mạnh khỏe trong khung hình thép, ý chí thép.

3. Ý nghĩa của hình tượng

Văn chương phản nghịch ánh cuộc sống thường ngày bằng hình tượng. Ðặc điểm cơ bạn dạng của mẫu văn chương là sự việc thống tuyệt nhất giữa tính cá biệt, cụ thể và khái quát. Cùng vì điển hình nổi bật là quan niệm xác định unique hình tượng, do đó một hình tượng văn chương tất cả tính bao gồm cao cùng tính cụ thể đến mức khác biệt thì hình tượng trong những số đó trở thành điển hình. Soi chiếu vào thực tiễn “Người lái đò sông Đà” hoàn toàn có thể đánh giá chỉ Nguyễn Tuân đã xây dựng thành công một hình mẫu điển hình.

Xem thêm: Cách Làm Hộp Cơm Bento Cho Bé Vừa Đơn Giản, Vừa Thơm Ngon, Cách Làm Cơm Hộp Nhật Bản Đơn Giản Tại Nhà

Người lái đò trước nhất đã trình bày cái “cá biệt” rất rõ nét, đó là 1 trong những con người cụ thể làm nghề lái đò chuyên vượt thác sông Đà sinh hoạt Lai Châu. Hoạt động của nhân vật dụng trong không khí thời gian xác minh với rất nhiều hành động quan tâm đến rất riêng ko trộn lẫn.