Axit Nitric HNO3 là là giữa những axit rất không còn xa lạ mà các em học tập trong chương trình trung học cơ sở và THPT, đây là một axit cơ bản và quan trọng mà những em cần nắm vững kiến thức. 


Vậy HNO3 – axit nitric và các hợp hóa học muối nitrat có những đặc thù hoá học và đặc thù vật lý đặc thù gì, bài viết dưới đây chúng ta cùng tìm kiếm hiểu cụ thể về tính hóa học hoá học tập của axit nitric cùng mối nitrat.

Bạn đang xem: Hno3 là axit hay bazo

I. đặc điểm vật lý của Axit Nitric

Bạn đã xem: tính chất hoá học tập của axit Nitric HNO3, ví dụ như và bài bác tập – hoá lớp 11


+ Axit nitric trong sáng là chất lỏng, ko màu, bốc khói mạnh mẽ trong bầu không khí ẩm, D=1,53 g/cm3

+ Axit nitric kém bền. Ngay ở đk thường, lúc có hình ảnh sáng, hỗn hợp axit nitric bị phân hủy 1 phần giải phóng nitơ đioxit. Khí này tung trong hỗn hợp axit làm cho dung dịch gồm màu vàng.

+ Axit nitric tan trong nước ở bất cứ tỉ lệ nào. Trong phòng thí nghiệm thông thường có loại HNO3 độ đậm đặc 68%, D=1,40 g/cm3

Về tính chất hoá học tập của Axit nitric:

Tác dụng với BazơTác dụng với Oxit bazơTác dụng cùng với MuốiTác dụng với Kim loạiTác dụng với phi kim

Dưới đây, họ cùng search hiểu cụ thể về đặc thù hoá học tập của axit nitric.

II. đặc điểm hoá học của Axit Nitric

1. Axit Nitric mô tả tính axit

* HNO3 là 1 axit dạn dĩ (do HNO3 phân ly thành H+ và NO3–)

a) Axit Nitric làm cho quỳ tím đưa thành color đỏ.

b) Axit Nitric công dụng với oxit bazơ (trong kia kim loại đã dành hóa trị cao nhất) → muối + H2O:

HNO3 + CuO

2HNO3 + CuO → Cu(NO3)2 + H2O

c) Axit Nitric chức năng với bazơ (trong đó kim loại đã chiếm lĩnh hóa trị cao nhất) → muối bột + H2O:

  HNO3 + NaOH

 HNO3 + NaOH → NaNO3 + H2O

 HNO3 + KOH

 HNO3 + KOH → KNO3 + H2O

 HNO3 + Mg(OH)2

 2HNO3 + Mg(OH)2 → Mg(NO3)2 + 2H2O

d) Axit Nitric tính năng với muối hạt (trong muối kim loại đã đạt hóa trị cao nhất) → muối new + axit mới:

  HNO3 + CaCO3

 2HNO3 + CaCO3 → Ca(NO­3­)2 + CO2↑ + H2O

2. Axit Nitric biểu hiện tính oxi hoá

* HNO3 có số oxi hoá là +5 (có tính oxi hoá mạnh) đề nghị tuỳ vào độ đậm đặc của HNO3 và kĩ năng khử của hóa học tham gia có thể bị khử thành:

*

a) Axit Nitric tính năng với kim loại:

– HNO3 phản ứng với số đông các kim vứt bỏ Au và Pt → muối nitrat + H2­O và sản phẩm khử của N+5 (NO2, NO, N2O, N2 và NH4NO3).

 PTPƯ: M + HNO3 → M(NO3)n + H2O + NO2 (NO, N2O, N2, NH4NO3)

– thành phầm khử của N+5 là tùy thuộc vào độ khỏe mạnh của kim loại và mật độ của dung dịch axit, thông thường thì:

Dung dịch HNO3 đặc công dụng với sắt kẽm kim loại → NO2;Dung dịch HNO3 loãng chức năng với sắt kẽm kim loại khử yếu ớt (như: Cu, Pb, Ag,..) → NO;Dung dịch HNO3 loãng công dụng với kim loại mạnh (như: Al, Mg, Zn,…) thì N bị khử xuống tới mức càng sâu → (N2, N2O, NH4NO3).

 Ví dụ: HNO3 tác dụng với kim loại

  HNO3 + Cu

 Cu + 4HNO3 → Cu(NO3)2 + 2NO2↑ + 2H2O

 • HNO3 + Fe

 Fe + 4HNO3 (loãng) → Fe(NO3)3 + NO↑ + 2H2O

 • HNO3 + Na

 8Na + 10HNO3 → 8NaNO3 + NH4NO3 + 3H2O

Lưu ý: Nếu cho Fe hoặc hỗn hợp Fe với Cu công dụng với hỗn hợp HNO3 mà sau làm phản ứng còn dư kim loại → trong dung dịch Fe thu được chỉ sinh hoạt dạng muối bột Fe2+. 

b) công dụng với phi kim → NO2 + H2O + oxit của phi kim.

  HNO3 + C

 C + 4HNO3 → CO2 + 4NO2 + 2H2O

  HNO3 + S

 S + 4HNO3 → SO2 + 4NO2 + 2H2O

  HNO3 + P

 P + 5HNO3 → H3PO4 + 5NO2 + H2O

c) Axit Nitric tính năng với những chất khử khác (oxit bazơ, bazơ và muối trong các số đó kim loại chưa xuất hiện hóa trị cao nhất).

 4HNO3 + FeO → Fe(NO3)3 + NO2↑ + 2H2O

 4HNO3 + FeCO3 → Fe(NO3)3 + NO2↑ + 2H2O + CO2↑

> lưu ý:

Khí N2O là khí khiến cười, khí vuiN2 không bảo trì sự sống, sự cháyKhí NO2 có gray clolor đỏNH4NO3 không xuất hiện ở dạng khí, khi cho kiềm vào kim loại thấy giữ mùi nặng khaiHNO3 đặc nguội thụ động (không phản ứng) cùng với Al, Fe, Cr.

III. Bài tập về Axit nitric

* Bài 1 trang 45 SGK Hóa 11: Viết công thức electron với công thức cấu trúc của axit nitric. Cho thấy thêm nguyên tố nitơ bao gồm hoá trị với số oxi hoá bởi bao nhiêu?

* giải thuật Bài 1 trang 45 SGK Hóa 11:

– Công thức electron của axit nitric:– Công thức cấu tạo của axit nitric:– nhân tố nitơ có hoá trị 4 cùng số oxi hoá +5.

* bài 2 trang 45 sgk hoá 11: Lập những phương trình hoá học

a) Ag + HNO3, đặc → NO2↑ + ? + ? 

b) Ag + HNO3, loãng → NO↑ + ? + ? 

c) Al + HNO3 → N2O↑ + ? + ? 

d) Zn + HNO3 → NH4NO3↑ + ? + ? 

e) FeO + HNO3 → NO↑ + Fe(NO3)3 + ? 

f) Fe3O4 + HNO3 → NO↑ + Fe(NO3)3 + ? 

* giải thuật Bài 2 trang 45 sgk hoá 11:

– Ta có các PTPƯ sau (cân bởi PTPƯ bằng cách thức Electron):

 a) Ag + 2HNO3, đặc → NO2↑ + AgNO3 + H2O

*

 b) 3Ag + 4HNO3, loãng → NO↑ + 3AgNO3 + 2H2O

*

 c) 8Al + 30HNO3 → 3N2O↑ + 8Al(NO3)3 + 15H2O

*

 d) 4Zn + 10HNO3 → NH4NO3↑ + 4Zn(NO3)2 + 3H2O

*

 e) 3FeO + 10HNO3 → NO↑ + 3Fe(NO3)3 + 5H2O

 f) 3Fe3O4 + 28HNO3 → NO↑ + 9Fe(NO3)3 + 14H2O

* bài 3 trang 45 SGK Hóa 11: Hãy đã cho thấy những tính chất hoá học phổ biến và khác hoàn toàn giữa axit nitric và axit sunfuric. Viết các phương trình hoá học nhằm minh hoạ?

* Lời giải Bài 3 trang 45 SGK Hóa 11:

 Những tính chất khác hoàn toàn giữa axit nitric với axit sunfuric

– Axit H2SO4 loãng có tính axit, chỉ H2SO4 đặc mới bao gồm tính oxi hoá mạnh. Còn axit HNO3 dù là axit sệt hay loãng đều có tính oxi hoá táo tợn khi tác dụng với những chất gồm tính khử.

– Axit H2SO4 loãng không công dụng được với các kim loại đứng sau hiđro vào dãy vận động hoá học tập như axit HNO3.

fe + H2SO4 (loãng) → FeSO4 + H2↑

3Cu + 8HNO3 → 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O

 Những tính chất chung của axit sunfuric và axit nitric:

+ cùng với axit H2SO4 loãng và HNO3 đều gồm tính axit bạo phổi như:

– Đổi màu chất chỉ thị: Quỳ tím gửi thành màu sắc hồng

– tính năng với bazơ, oxit bazơ không có tính khử (các nguyên tố có số oxi hoá cao nhất):

 Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 + 3H2O

 2HNO3 + CaCO3 → Ca(NO3)2 + H2O + CO2↑

 H2SO4 + Na2SO3 → Na2SO4 + H2O + SO2↑

+ với axit H2SO4(đặc) và axit HNO3 đều có tính oxi hoá dạn dĩ như:

– chức năng được với hầu hết các kim loại (kể cả sắt kẽm kim loại đứng sau hiđro vào dãy vận động hoá học) và đưa sắt kẽm kim loại lên số oxi hoá cao nhất.

 Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO↑ + 2H2O

 Cu + 2H2SO4(đặc) → CuSO4 + SO2↑ + 2H2O

– tính năng với một trong những phi kim (đưa phi kim lên số oxi hoá cao nhất)

 C + 2H2SO4(đặc) → CO2↑ + 2SO2↑ + 2H2O

 S + 2HNO3 → H2SO4 + 2NO↑

– chức năng với hợp chất (có tính khử)

 3FeO + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO↑ + 5H2O

 2FeO + 4H2SO4(đặc) → Fe2(SO4)3 + SO2↑ + 4H2O

– Cả hai axit khi có tác dụng đặc nguội đều làm Fe và Al bị tiêu cực hoá (có thể cần sử dụng bình làm bởi nhôm với sắt nhằm đựng axit nitric với axit sunfuaric đặc).

* bài bác 4 trang 45 SGK Hóa 11: a) Trong những phương trình hoá học của bội nghịch ứng sức nóng phân sắt (III) nitrat, tổng các hệ số bằng bao nhiêu?

A. 5 B. 7 C. 9 D. 21

b) Trong phương trình hoá học của làm phản ứng nhiệt độ phân thuỷ ngân (II) nitrat, tổng các hệ số bởi bao nhiêu?

A. 5 B. 7 C. 9 D. 21

* giải thuật Bài 4 trang 45 SGK Hóa 11:

a) Đáp án: D. 21

– Phương trình của phản bội ứng nhiệt phân

 4Fe(NO3)3 

*
 2Fe2O3 + 12NO2 + 3O2

b) Đáp án: A. 5

– Phương trình của phản ứng sức nóng phân

 Hg(NO3)2 → Hg + 2NO2 ↑ + O2 ↑

* lưu giữ ý: Phản ứng nhiệt độ phân muối hạt nitrat

– các muối nitrat của kim loại hoạt động mạnh (K, Na…) bị phân hủy chế tạo muối nitrit với O2

– những muối nitrat của kim loại Mg, Zn, Fe, Cu, Pb…. Bị phân hủy sinh sản oxit kim loại tương ứng, NO2 và O2

– muối nitrat của Ag, Au, Hg… bị phân hủy tạo ra thành kim loại tương ứng, NO2 và O2

* bài xích 5 trang 45 sgk hoá 11: Viết phương trình hóa học của phản bội ứng triển khai dãy gửi hóa sau:

 NO2 → HNO3 → Cu(NO3)2 → Cu(OH)2 → Cu(NO3)2 → CuO → Cu → CuCl2

* Lời giải bài bác 5 trang 45 sgk hoá 11: 

– Ta có các PTPƯ sau:

(1). 4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3 

(2). 8HNO3 + 3Cu → 3Cu(NO3)2 + 2NO↑ + 4H2O

Hoặc CuO + 2HNO3 → Cu(NO3)2 + H2O

(3). Cu(NO3)2 + 2NaOH → Cu(OH)2↓ + 2NaNO3

(4). Cu(OH)2 + 2HNO3 → Cu(NO3)2 + 2H2O

(5). 2Cu(NO3)2 → 2CuO + 4NO2↑ + O2↑

(6) CuO + H2  Cu + H2O

(7) Cu + Cl2  CuCl2

* bài bác tập 6 trang 45 sgk hoá 11: Khi hoà tung 30,0g các thành phần hỗn hợp đồng với đồng (II) oxit trong 1,5 lít hỗn hợp axit nitric 1,00M (loãng) thấy thoát ra 6,72 lit nitơ monooxit (đktc). Xác định hàm lượng xác suất của đồng (II) oxit trong láo hợp, mật độ mol của đồng (II) nitrat với axit nitric trong dung dịch sau phản ứng, hiểu được thể tích những dung dịch không cầm đổi.

* giải mã bài tập 6 trang 45 sgk hoá 11:

– Theo bài xích ra, ta có: nHNO3 = 1,5. 1,00 = 1,5 (mol)

nNO = 6,72/22,4 = 0,3 (mol)

 – PTPƯ: 3Cu + 8HNO3 → 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O (1)

CuO + 2HNO3 → Cu(NO3)2 + H2O (2)

– Theo PTPƯ (1) nCu = (3/2).nNO = (3/2). 0,3 = 0,45 mol

– điện thoại tư vấn số mol CuO thâm nhập phản ứng là x (nCuO = x mol)

 Ta có: mhỗn hợp = mCu + mCuO = 0,45. 64 + 80x = 30,00

⇒ x = 0,015 ⇒ nCuO = 0,015 mol ⇒ mCuO = 0,015. 80 = 1,2 g

(Hoặc mCuO = 30 – 0,45. 64 = 1,2g)

%CuO= (1,2/30). 100% = 4%

Theo PTPƯ (1) nCu(NO3)2 = nCu = 0,45 mol

Theo PTPƯ (2) nCu(NO3)2 = nCuO = 0,015 mol

Vậy tổng số mol: nCu(NO3)2 = 0,45 + 0,015 = 0,465(mol)

 CM Cu(NO3)2 = 0,465/1,5 = 0,31(M)

Theo PTPƯ (1): nHNO3 = 4. NNO = 4. 0,3 = 1,2 mol

Theo PTPƯ (2): nHNO3 = 2. NCuO= 2. 0,015 = 0,03 mol

 nHNO3 (dư)= 1,5 – 1,2 – 0,03 = 0,27(mol)

 CM HNO3 = 0,27/1,5 = 0,18(M)

* bài tập 7 trang 45 sgk hoá 11: Để điều chế được 5,000 tấn axit nitric nồng độ 60,0% cần dùng bao nhiêu tấn amoniac? biết rằng sự hao hụt amoniac trong quá trình sản xuất là 3,8%.

* giải thuật bài tập 7 trang 45 sgk hoá 11:

– Theo bài bác ra, cân nặng HNO3 nguyên chất là: 5.(60/100) = 5 (tấn).

Sơ trang bị phản ứng pha chế HNO3 từ NH3

 NH3 → NO → NO2 → HNO3

1(mol) 1(mol) 

17(g) 63(g)

x(tấn) 3(tấn)

Theo sơ đồ điều chế thì nHNO3 = nNH3

⇒ mNH3 = (3.17)/63 =17/21 = 0,809524 (tấn).

– trọng lượng NH3 hao hụt là 3,8% nghĩa là năng suất đạt 100 – 3,8 = 96,2%

⇒ Vậy trọng lượng amoniac cầ sử dụng là: 0,809534/(96,2%) = 0,809534.(100/96,2) = 0,8415 (tấn).

Xem thêm: Những Bài Toán Khó Nhất Thế Giới, 20 Bài Toán Lớp 3 Khó Nhất Thế Giới

Axit Nitric là 1 axit quan liêu trọng, các phản ứng của axit này với các kim loại ở đa số điều kiện khác biệt cũng tạo nên những sản phẩm khác, vì chưng vậy mà các em phải tập trung tối đa để ghi nhớ.

Hy vọng với phần nội dụng khối hệ thống lại Dẫn xuất Halogen của Hiđrocacbon đặc thù hóa học, đặc thù vật lý của dẫn xuất Halogen ở bên trên hữu ích cho những em, mọi thắc mắc và góp ý những em hãy nhằm lại phản hồi dưới bài xích viết. Chúc những em học tốt!