Axit cacboxylic là rất nhiều hợp chất hữu dẫu vậy phân tử bao gồm nhóm cacboxyl (-COOH) liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử hiđro.

Bạn đang xem: Axít no, đơn chức, mạch hở có công thức chung là

Ví dụ: H-COOH; $C_2H_5 - COOH$; HOOC-COOH; ...

Nhóm cacboxyl (-COOH) là nhóm chức của axit cacboxylic.

2.Phân loại

Dựa theo sệt điểm cấu tạo của cội hiđrocacbon với số team cacboxyl trong phân tử, các axit được phân chia thành:

a)Axit no, đối kháng chức, mạch hở

Phân tử có gốc ankyl hoặc nguyên tử hiđro link với một đội -COOH. Các axit này lập thành hàng đổng đẳng các axit no, đơn chức, mạch hở gồm công thức kết cấu thu gọn chung $C_nH_2n + 1COOH$ (với $n geqslant 0$) hoặc phương pháp phân tử tầm thường $C_mH_2mO_2left( m geqslant 1 ight).$

Ví dụ: HCOOH; $CH_3 - COOH$;...

b) Axit ko no, đối kháng chức, mạch hở

Phân tử gồm gốc hiđrocacbon ko no, mạch hở links với một đội -COOH.

Ví dụ: $CH_2 = CH - COOH;CH_3left< CH_2 ight>_7CH = CHleft< CH_2 ight>_7COOH;...$

c) Axit thơm, 1-1 chức

Phân tử có gốc hiđrocacbon thơm link với một nhóm -COOH.

Ví dụ: $C_6H_5COOH,CH_3 - C_6H_4 - COOH,...$

d)Axit nhiều chức

Nếu phân tử bao gồm hai hay nhiều nhóm -COOH, bọn chúng được gọi là axit nhiều chức. Ví dụ: Axit ađipic $HOOC - left< CH_2 ight>_4 - COOH$, axit malonic $HOOC - CH_2 - COOH,...$ thuộc nhiều loại axit no, nhị chức, mạch hở.

Sau phía trên ta chỉ xét axit no, 1-1 chức, mạch hở.

3.Danh pháp

Tên thay thế sửa chữa của các axit no, đối kháng chức, mạch hở được kết cấu như sau:

Axit + tên hiđrocacbon no khớp ứng với mạch thiết yếu + oic

Mạch chủ yếu của phân tử axit là mạch cacbon dài nhất bắt đầu từ nhóm -COOH

Mạch cacbon được tấn công số ban đầu từ nguyên tử cacbon của tập thể nhóm -COOH.

Một số axit mang tên thông thường liên quan đến nguổn cội tìm ra chúng.

Ví dụ:

*

Tên của một số axit no, đối kháng chức, mạch hở trong bảng sau:

*

II. ĐC ĐIỂM CẤU TẠO

Nhóm cacboxyl tất cả cấu tạo:

*

Như vậy, team -COOH coi như được phối kết hợp bởi đội C=O cùng nhóm OH. Links O-H trong phân tử axit phân cực hơn links O-H vào phân tử ancol, do đó nguyên tử H của nhóm -COOH linh động hơn nguyên tử H của group -OH ancol. Liên kết của nhóm cacboxyl phân cực bạo dạn hơn links ancol cùng phenol buộc phải nhóm OH của axit cacboxylic cũng hoàn toàn có thể bị cố thế.

*

Mô hình phân tử axit axetic dạng sệt (a) và dạng rỗng (b)

III. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

Các axit hầu như là hóa học lỏng hoặc chất rắn ở đk thường. ánh nắng mặt trời sôi của các axit tăng theo hướng tăng của phân tử khối và cao hơn nhiệt độ sôi của các ancol gồm cùng phân tử khối. Nguyên nhân là giữa các phân tử axit có links hiđro bền hơn link hiđro giữa những phân tử ancol.

*

Axit fomic, axit axetic tung vô hạn vào nước. Độ tan trong nước của những axit bớt dần theo chiều tăng của phân tử khối.

Mỗi axit bao gồm vị riêng: axit axetic bao gồm vị giấm ăn, axit oxalic gồm vị chua của me, ...

IV. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

Axit cacboxylic thuận tiện tham gia những phản ứng ráng hoặc dàn xếp nguyên tử H hoặc nhóm -OH của group chức -COOH.

1.Tính axit

a)Trong dung dịch, axit cacboxylic phân li thuận nghịch

Ví dụ:

$CH_2COOH ightleftarrows H^ + + CH_3COO^ - $

Dung dịch axit cacboxylic có tác dụng quỳ tím đưa thành màu sắc đỏ.

*
HCl là axit mạnh, phân li hoàn toàn; $CH_3COOH$ là axit yếu, phân li một trong những phần

b)Tác dụng cùng với bazơ, oxit bazơ chế tạo thành muối với nước

Ví dụ:

$CH_3COOH + NaOH o CH_3COONa + H_2O$

c)Tác dụng cùng với muối

Nhỏ dung dịch axit axetic vào đá vôi, thấy tất cả khí $CO_2$ thoát ra:

$CO_3COOH + CaCO_3 o left( CH_3COO ight)_2Ca + H_2O + CO_2 uparrow $

d)Tác dụng với sắt kẽm kim loại trước hiđro vào dãy hoạt động hoá học của những kim các loại tạo thành muối với giải phóng hiđro

Ví dụ, ngâm một lá kẽm mỏng manh trong hỗn hợp axit axetic, thấy tất cả bọt khí hiđro thoát ra:

$2CH_3COOH + Zn o left( CH_3COO ight)_2Zn + H_2 uparrow $

2. Làm phản ứng cố kỉnh nhóm $ - OH$

Đun sôi láo lếu hợp có axit cacbonxylic $RCOOH,$ ancol $R"OH$ (có vài giọt $H_2SO_4$ đặc có tác dụng xúc tác) một thời gian (khoảng 6-8 giờ)

*

Để nguội, kế tiếp pha loãng lếu láo hợp bằng một lượng lớn nước cất, hóa học lỏng bóc thành 2 lớp: lớp phía bên trên có mùi hương thơm nhẹ. Đó là este sinh ra vày phản ứng thân axit và ancol:

$RCOOH + R"OHoverset t^o,H^ + leftrightarrows RCOOR" + H_2O$

Ví dụ:

*

Phản ứng thân ancol và axit chế tác thành este với nước được gọi là bội phản ứng este hoá. Đặc điểm của bội phản ứng este hoá là thuận nghịch và đề nghị axit $H_2SO_4$ sệt làm hóa học xúc tác.

V. ĐIỀU CHẾ

1.Phương pháp lên men giấm là phương pháp cổ truyền cung cấp axit axetic. Thực chất của quá trình là oxi hoá ancol etylic bằng oxi không khí nhờ hóa học xúc tác men giấm:

$C_2H_5OH + O_2xrightarrow<30 - 35^oC>men,giấmCH_3COOH + H_2O$

Ngày nay, phương pháp này chỉ dùng sản xuất lượng nhỏ axit axetic để triển khai giấm ăn.

2.Oxi hoá anđehit axetic (điều chế từ bỏ etilen hoặc axetilen) trước đó là phương thức chủ yếu hèn để cung ứng axit axetic:

$2CH_3CHO + O_2xrightarrowxt2CH_3COOH$

3.Oxi hoá ankan

Oxi hoá butan chiếm được axit axetic

Oxi hoá không trọn vẹn các ankan có mạch cacbon dài để tổng hợp những axit có phân tử khối lớn.

4.Từ metanol

Cho metanol tính năng với cacbon oxit (có chất xúc tác phù hợp hợp) thu được axit axetic

Đây là phương pháp hiện đại sản xuất axit axetic.

VI.

Xem thêm: Bài Hát Một Đời Yêu Anh ” Của Nhạc Sĩ Trần Thiện Thanh, Một Đời Yêu Anh

ỨNG DỤNG

Các axit hữu cơ có ứng dụng trong vô số nhiều lĩnh vực: làm vật liệu cho công nghiệp mĩ phẩm, công nghiệp dệt, công nghiệp hoá học, ...